Spadki zdominowały rynek zbóż i oleistych na koniec miesiąca i kwartału

Ostatnia sesja września i zarazem podsumowanie III kwartału przyniosły wyraźne przeważenie strony podażowej na światowych giełdach towarowych. Presja zbiorów w USA, zawirowania logistyczne w Europie Zachodniej oraz realizacja zysków przez inwestorów zepchnęły ceny większości zbóż i roślin oleistych w dół. Mimo krótkoterminowej korekty na zamknięciu miesiąca, bilans roczny dla analizowanych kontraktów pozostaje mocno dodatni.


Przecena na rynku oleistych: Rzepak i soja pod presją

Największą zmienność podczas finałowej sesji miesiąca zanotował kompleks oleisty. Paryski rzepak na giełdzie MATIF w najaktywniejszym kontrakcie spadł o 7,50 EUR/t (-1,38%), zamykając wrzesień na poziomie 536,75 EUR/t. W skali całego miesiąca rzepak stracił -1,4%.

Na osłabienie unijnych nasion nałożyły się narastające problemy transportowe na Renie. Niski poziom wody w niemieckich drogach wodnych drastycznie ograniczył żeglugę śródlądową, utrudniając dostawy surowca do głównych tłoczni i zmuszając przetwórców do czasowego ograniczenia zakupów.

Z kolei amerykańska soja na CBoT odnotowała spadek do poziomu 12,93 USD/bu (475,37 USD/t), reagując na postępujące żniwa w USA oraz najnowsze szacunki zapasów kwartalnych opublikowane przez USDA.


Ceny rzepaku na rynku krajowym (Polska)

Sytuacja na giełdach światowych oraz lokalne uwarunkowania przetwórców przełożyły się na stabilne, choć zmienne stawki w polskich skupach. Analiza pełnych danych za wrzesień (od 31 sierpnia do 30 września 2026 r.) wskazuje, że ceny rzepaku w kraju w skali całego miesiąca uległy jedynie minimalnym korektom:

  • Północ Polski: Średnie ceny rzepaku (bez dopłat) rozpoczęły i zakończyły wrzesień na poziomie 2390 PLN/t. W trakcie miesiąca stawki notowały lokalny szczyt 21 września (2430 PLN/t) oraz dołek 28 września (2370 PLN/t).
  • Południe Polski: Na południu kraju wrzesień przyniósł delikatny spadek o 10 PLN/t – z poziomu 2340 PLN/t na koniec sierpnia do 2330 PLN/t na zamknięciu września.

Początek października przynosi jednak pierwsze sygnały lokalnego odbicia. Przykładowo w cennikach Zakładu Uszlachetniania Białka Roślinnego (ZUBR) w Osieku na dzień 1 października 2026 r. cena za rzepak bez dopłat (BD) wzrosła do 2420 PLN/t netto (loco Osiek), podczas gdy wariant z pełnymi dopłatami (PD) wyceniono na 2330 PLN/t netto.


Zboża: Kukurydza traci po raporcie USDA, pszenica w odwrocie

Również rynek zbóż nie oparł się fali wyprzedaży na koniec kwartału:

  • Kukurydza: Amerykański kontrakt na CBoT stracił na zamknięciu -1,03% (-5,0 ct/bu), osiadając na poziomie 4,78 USD/bu. Negatywnym impulsem był raport USDA (Grain Stocks), który pokazał wyższe od oczekiwań zapasy kwartalne w USA na dzień 1 września.
  • Pszenica: Na giełdzie MATIF pszenica zakończyła miesiąc spadkiem o -0,50 EUR/t (-0,21%) do poziomu 235,75 EUR/t. Rynkowi ciąży silna konkurencja i tani eksport z basenu Morza Czarnego, co ogranicza potencjał do mocniejszych wzrostów w rejonie UE.

Zestawienie zmian: Zamknięcie sesji, wrzesień oraz bilans roczny

Mimo że wrzesień zakończył się pod dyktando podaży, zestawienie w ujęciu rocznym (30.09.2025 vs 30.09.2026) wyraźnie pokazuje, że ogólny poziom cen na giełdach towarowych jest znacznie wyższy niż przed rokiem:

Towar / Giełda Ostatnia cena (30.09.2026) Zmiana sesyjna Zmiana miesięczna (Wrzesień) Zmiana roczna (r/r)
MATIF Rzepak (EUR/t) 536,75 -1,38% (-7,50 EUR) -1,4% +15,2% (+70,75 EUR)
MATIF Pszenica (EUR/t) 235,75 -0,21% (-0,50 EUR) +1,2% +13,6%
CBoT Soja (USD/bu) 12,93 -0,37% (-4,6 ct) +0,4% +29,1%
CBoT Kukurydza (USD/bu) 4,78 -1,03% (-5,0 ct) -1,8% +8,4%
Winnipeg Canola (CAD/t) 823,70 -0,25% +1,3% +36,1%
Kurs EUR/USD 1,1332 +0,01% -2,4% -3,4%

Średnie ceny rzepaku w Polsce we wrześniu 2026 r. (PLN/t netto, bez dopłat):

Data Średnia cena – Północ Polski (PLN/t) Średnia cena – Południe Polski (PLN/t)
30.09.2026 2390 2330
25.09.2026 2400 2340
21.09.2026 2430 2370
15.09.2026 2400 2340
10.09.2026 2395 2345
01.09.2026 2390 2330
31.08.2026 2390 2340

Czynniki makro i perspektywy na IV kwartał

  1. Ropa naftowa i dolar: Osłabienie kursu EUR/USD we wrześniu (-2,4% m/m) stanowi istotny bufor chroniący europejskie rolnictwo przed głębszymi spadkami cen wyrażonych w walucie lokalnej.
  2. Bilans upraw: Rynek wkracza w IV kwartał ze szczególną uwagą skierowaną na warunki pogodowe w Ameryce Południowej (zasiewy w Brazylii i Argentynie) oraz na dalsze tempo żniw kukurydzy i soi w USA.

 

Andrzej Bąk

Źródło cen: Eurnext-Paryż, CBoT, Agrolok